Beste abonnee,

Een van de meest hardnekkige misvattingen in de economische theorie is dat rente de prijs van geld zou zijn. Iedereen kijkt naar de centrale bank en als die bank de rente verhoogt, zou geld lenen duurder worden. Welnu, dat is inderdaad zo, maar niet omdat rente de prijs van geld zou zijn. Zeer zeker niet: de prijs van geld is koopkracht, en rente is de prijs van risico. Terwijl de bakker mij voor mijn geld betaalt met brood, betaalt hij zijn lening terug met rente, die toevallig uitgedrukt wordt in geld.

De verschillen zijn subtiel, maar fundamenteel. Wie gelooft dat rente de prijs is van geld, die mist eigenlijk de essentie van het verhaal over de financiële markten, en dan in het bijzonder het verhaal van de obligatiemarkten. Want dat is de meest risico-averse markt ter wereld. Als de rentes daar gaan stijgen, en dan vooral op de lange termijn, dan weet je hoe laat het is. De natuurlijke risico’s die gepaard gaan met ondernemen kunnen misschien een tijdje artificieel onderdrukt worden, en met name door het injecteren van geld, maar de rente heeft een diep geheugen: ze veert terug met de som aan uitgestelde krachten.

Dat is exact wat we nu zien gebeuren: volgens Reuters maakte de tienjaarsrente in het derde kwartaal van 2026 haar grootste kwartaalstijging sinds 1994. En op de dertigjarige rente is het al niet veel beter: daar zagen we eind september een niveau van 5,64 %, het hoogste sinds 2002. Dit fenomeen doet zich voor over de hele lijn, want ook op de korte termijn stijgt de algemene marktprijs voor het dragen van risico. Met andere woorden: Mr. Market vindt dat het welletjes is geweest met de rentemanipulaties. The chickens are coming home to roost. En het stokje waarop ze gaan zitten, heeft een naam: de reporente.

Als de markten ergens gaan kraken, dan is het daar wel. Want zelfs geld voor één nacht kun je namelijk niet zomaar gaan lenen: ook daar is onderpand voor nodig. En waaruit bestaat dat onderpand, dacht u? Juist ja! Amerikaanse staatsobligaties. De slang bijt dus in haar eigen staart. Wil je geld één nacht lenen, dan dien je staatsobligaties als onderpand te geven. Maar juist omdat de rente stijgend is, heb je er steeds meer van nodig: stijgende rentes doen de waarde van obligaties dalen. Je mag dus nog nominaal voor 100 miljoen op je balans hebben staan, toch kan de reële waarde misschien maar 90 miljoen meer zijn.

De reporente vangt dat op: hoe minder zeker de waarde van het onderpand, hoe hoger die rente zelf moet zijn om het risico te compenseren. Dat is wat gebeurde in de nacht van 16 op 17 september 2019, zij het om andere redenen (wat niet van belang is om het mechanisme bloot te leggen). Feit is dat de reporente toen op een paar uur tijd verdubbelde, en de FED moest tussenkomen met 53 miljard dollar om die reporente terug de kop in te drukken. Had ze dat niet gedaan, dan hadden de fondsen obligaties moeten liquideren om hun balans in evenwicht te brengen, met een algemene crash van dien. Dat is wat we deflatie noemen.

Om u maar te zeggen: rente is niet de prijs van geld. Koopkracht is de prijs van geld, en die stijgt net wanneer een bubbel barst. En geen mens weet wanneer dat gebeurt. Want terwijl inflatie een menselijke misdaad is die te timen en te plannen valt, is deflatie net een goddelijke correctie die komt wanneer je het niet verwacht. Zoals Christus zei: “Wees waakzaam, want gij kent dag noch uur” (Mt. 25:13). De wijze is niet degene die weet wanneer de crash komt, wel degene die erop voorbereid is. Precies daarom hanteren we bij Safecapital dan ook een liquiditeitsstrategie: als je jouw koopkracht kan vrijwaren, dan ben je spekkoper.

En de centrale bankiers? Dat zijn niet meer dan slangenbezweerders, die vanuit hun duivelse arrogantie denken dat de rentecurve eindeloos manipuleerbaar is. Dat de renteslang geen kop heeft. Maar dat heeft ze wel: de markt zelf. En die luistert niet naar hun riedeltjes, maar volgt het gevaar, van op de lange termijn. Renten zijn serpenten. Je kan ze bij de staart nemen, maar vroeg of laat keren ze zich tegen de manipulator en bijten ze. Laten we hun wijsheid dus eren, en vooral uit de schuld blijven, zodat we niet mee slachtoffer worden van de deflatie. Zoals de Chef het zei: “Wees wijs als serpenten, onschuldig als duiven” (Mt 10:16).

On-schuld is meer dan ooit een morele imperatief. Faites vos jeux, rien ne va plus.

Brecht Arnaert

Geef een reactie